Kerstfilms aan!
Oh God, het begint alweer. Wanneer eigenlijk precies? Als voor het eerst "Last Christmas" op de autoradio wordt gedraaid? De eerste speculaas in de supermarkten de smaakgrenzen van de traditionalisten test? Auteur Karina Lübke over de gewone kerstwaanzin die ons elk jaar overvalt, vooral als het om kerstfilms gaat. Waarom wachten we 11 maanden per jaar om steeds weer dezelfde films tijdens de feestdagen te zien. Hier haar heel persoonlijke speurtocht uit haar nieuwe boek "bitte recht festlich".
Van Karina Lübke
Veel van de mooiste herinneringen hoef je gelukkig met Kerstmis niet eens zelf te maken. Beter gezegd, je hoeft er niets voor te doen, behalve thuis op de bank of in de stoel te kruipen en films te kijken. En wel elk jaar steeds weer dezelfde, en dan ook N U R in de advents- en kersttijd, zodat de betovering ervan niet afneemt. Video killde niet alleen de radio-ster, maar ook de tv-ster: voor de uitvinding van videobanden, dvd's en streamingdiensten kocht je voor december speciaal een tv-gids en zette je aan wanneer op welke zender bijvoorbeeld "Drei Haselnüsse für Aschenbrödel" zou worden uitgezonden. In die tijden was je dan zeker niet bereikbaar en genoot je veel intenser van de film in de wetenschap dat je een jaar zou moeten wachten als je deze zogenaamde "uitzending" miste.
Ik heb een enquête gehouden onder vriendinnen, vrienden en familieleden over welke voor hen DE kerstfilms zijn, zonder welke Kerstmis gewoon geen Kerstmis is. Sommigen zijn oud genoeg om als kinderen stiekem door de halfopen woonkamerdeur de jaarlijkse "Weihnachts-Vierteiler" op ZDF te hebben gezien, die tussen 1964 en 1983 zijn geproduceerd: Patrick Pacard, Die Schatzinsel, Die Lederstrumpf-, Der Seewolf, Zwei Jahre Ferien, Lockruf des Goldes, Die Abenteuer des David Balfour ...
Maar nu over de films! Op nummer één kwam Der kleine Lord met de prachtige Alec Guinness als de standes- dünkelnden, erzbritischen Earl of Dorincourt, wiens harde hart werd verzacht door zijn lieve, maar democratisch-Amerikaanse kleinzoon en erfgenaam Cedric ... ach, ik denk dat ik daar niets meer over hoef te zeggen, want als u dit boek hebt gekocht, zult u waarschijnlijk ook de tekstregels van de film uit uw hoofd kunnen meezeggen. En meerdere keren tranen van ontroering vergieten: persoonlijk begin ik daar op z'n laatst mee als de gelouterde grootvader met Kerstmis de charmante, dappere, karaktervolle, maar tot dan toe door hem toch als burgerlijk verachte moeder van de kleine achter de gigantische kerstboom van het kasteel tevoorschijn tovert. Als zij met tranen in haar ogen haar armen naar haar zoon uitstrekt ... Zie je, het begint alweer! Vanaf dat moment huil ik me door de aftiteling heen en voel ik me daarna geestelijk zo heerlijk zacht gewassen.
Op de tweede plaats volgt de Tsjechische sprookjesfilm Drie Hazelnoten voor Assepoester uit 1973, die ik en al mijn vriendinnen al als kind liefhadden en allang samen met onze even betoverde kinderen kijken: Assepoester als een natuurkind dat tot alles in staat is! Haar witte paard Nikolaus! Haar mysterieuze uil Rosalie! En natuurlijk de slotscène, waar ze als stralende prinses met van kou en geluk rode wangen in die prachtige trouwjurk met wapperende mantel op haar witte paard naast haar prins op zijn paard door een eindeloos wit sneeuwlandschap onder een eindeloos blauwe hemel naar haar geluk galoppeert: Een transgenerationele droom! Daarbij die muziek van Karel Svoboda: Lalalalaaaalalalalaaaa ... En zo verder en zo verder ... ja, goed. Ik moet zeggen dat ik ooit zelfs getrouwd ben omdat de man toen zo op de filmprins leek. Er zijn slechtere motieven.
Op de derde plaats komt Tatsächlich Liebe. De hartverwarmende film van Richard Curtis kwam uit in 2003 en is sindsdien niet meer weg te denken: Tien verschillende verhalen over de liefde verbinden zich op 24 december tot een zaligmakend groot slot. Alleen al de video van het kerstlied Christmas is all around met de prachtige Bill Nighy als afgedankte ex-rockster brengt me in de stemming. En het Mariah-Carey-nummer All I want for christmas is you verdraag ik alleen in de filmversie hier. Daarbij eeuwige favoriete actrices en acteurs zoals Keira Knightley, Liam Neeson, Emma Thompson, Colin Firth, Hugh Grant – en een van mijn helden, wiens veel te vroege dood ik de hemel nooit zal vergeven: Alan Rickman. Hij speelt troostrijk genoeg trouwens in verrassend veel kerstfilms mee – bijvoorbeeld in Harry Potter (ach, de feestelijk versierde Grote Zaal met de magische sneeuwval!) of de Duitse terrorist Hans Gruber in de eerste Die Harder uit 1984. Ja, niet alleen in mijn kennissenkring was er een grotere discussie of de actiefilm met broer Willis nu een kerstfilm is, omdat de actie zich met kerst afspeelt en hij daarom met kerst altijd wordt uitgezonden – of absoluut niet, omdat de actie niet echt vredig is. Maar voor de meesten geldt het internet-meme "Het is niet echt kerst tot ik Hans Gruber van het dak van de Nakatomi Plaza zie vallen." En tenminste heeft de film een happy end. Elk jaar bekijkt men al deze films met een andere focus en identificeert men zich afhankelijk van de eigen leeftijd en levensfase met steeds andere personages. Toen ik Die Harder voor het eerst zag, vond ik Bruce Willis een fitte oudere man.
Toen ik hem voor het laatst zag, was ik totaal verbaasd hoe waanzinnig jong Bruce Willis ooit was – en hoeveel haar had hij toen, alsjeblieft? De tweede gedachte, dat ik waarschijnlijk met hem ben meegegroeid, slik ik snel weg met wat glühwein.
Op de vierde plaats staat de zwart-witte Amerikaanse klassieker Ist das Leben nicht schön van Frank Capra uit 1946. De film wordt altijd laat op kerstavond uitgezonden en er is niets beters dan een emotionele chill-out-zone na de grote chaos van het cadeaus uitpakken: met een volle buik en een vol hart erbij zijn, terwijl een engel zijn vleugels krijgt omdat hij James Stewart, die door existentiële angst levensmoe was geworden, op kerstavond redde en de man deed inzien hoe wonderbaarlijk het leven is, zolang je familie en vrienden hebt. De kerstboodschap is duidelijk: All you need is love! Bij de release was de film overigens commercieel een flop.
Om te voorkomen dat deze lijst uitgroeit tot een apart boek, zal ik de overige genoemde kerstfilms gewoon zonder volgorde en zonder enige aanspraak op volledigheid opsommen. Sommige vrienden noemden als "hun" mooiste familiekersfilm outsiders zoals Tanz der Vampire, vanwege "de vele mooie sneeuw"! Meer gangbaar waren echter ...
- alle drie delen van Sissi met icoon Romy Schneider verspreid over de feestdagen kijken
- alle Kevin-films – vooral Kevin in New York met het World Trade Center, Tim Curry als conciërge en een korte verschijning van, waaaah, die wilde je eigenlijk nooit meer zien, Donald Trump
- Liefde kent geen vakantie – overdreven zoet met Cameron Diaz en Kate Winslet
- Kerstmis in Bullerbü. Overigens: B U L L E R B Ü 4ever! IN DE SNEEUW!
Charles Dickens’ kerstverhaal – ook in de Muppet-versie met Tiny Tim of met Bill Murray in
- De geesten die ik riep Drie mannen in de sneeuw Buddy de kerstelf De geluksvogels
- De sneeuwman – prachtige animatiefilm Familie Stone – Verloving verboden met Dianne Keaton en SJP
- Wij zijn geen engelen met Humphrey Bogart en Peter Ustinov
- Alle Michel-films
- Schöne Bescherung met Chevy Chase
- Single Bells met Martina Gedeck
- De eerste Bridget Jones met Colin Firth in de pijnlijk schattige ugly christmas sweater
- Het wonder van Manhattan
- Mary Poppins met Julie Andrews
- Harry & Sally, omdat daar de kerstboom zo onhandig wordt binnengesleept en er op oudejaarsavond een happy end is en natuurlijk de enorme L O R I O T! Zonder Kerstmis bij de Hoppenstedts is het geen Kerstmis.
Nee, het leven is geen verlanglijstje! Maar in dit boek staat alles wat je moet weten over Advent en Kerstmis om het feest van de liefde(n) niet (alleen) te haten. „bitte recht festlich" van Karina Lübke is verschenen bij Carlsen Verlag, telt 128 pagina's en kost 8,99 euro. Verkrijgbaar hier of in alle boekhandels. Veel leesplezier!
Karina studeerde eerst design, behaalde een diploma in mode en volgde daarna de journalistenschool van Wolf Schneider in Hamburg. Vervolgens werd ze redacteur en columniste bij TEMPO en schreef ze freelance voor verschillende tijdschriften. Haar maandelijkse column "Bitte recht feindlich" in het tijdschrift BARBARA heeft een grote schare fans en zal begin dit jaar als boek verschijnen, net als haar volgende roman. Ondertussen trouwde ze, en bracht ze een dochter en een zoon groot. Meer lees je hier.