Haar derde boek „Nüchtern betrachtet war’s betrunken nicht so berauschend“ is eigenlijk één grote column en de logische consequentie van haar werk. Het gaat over het thema alcohol en welke rol het speelt als emotieversterker of constante metgezel in ons dagelijks leven. Uit een zelfexperiment werd een levensaanpassing of -omslag. Na het lezen van het boek was ik benieuwd wat Suse tot deze toch radicale stap heeft bewogen (...)
Als ik jouw column lees, is het vaak zo dat je precies formuleert wat ik op dat moment voel. Dat heb ik zeker niet alleen. Ben je je eigenlijk bewust dat je je in zo'n mainstream gevoelswereld beweegt?
Eigenlijk niet – je denkt altijd dat je een uitzondering bent. Maar natuurlijk krijg ik na al die columns en ook het boek nu veel feedback van vrouwen die zich herkennen in mijn ervaringen en verhalen. Dat doet me goed en ik geloof dat we allemaal veel meer op elkaar lijken dan we denken.
Een goede uitgangssituatie voor een boek. Maar waarom juist dit onderwerp?
Ik let goed op wat trends betreft. In de New Yorkse en Californische yogascene rond Gaby Bernstein en Ruby Warrington (Club SÖDA NYC) is er een nieuwe sober (nuchtere) trend. Dat heb ik meegekregen, ook dat het niet allemaal alcoholisten zijn, maar dat geen alcohol drinken een lifestyle-keuze is. We drinken allemaal groene sappen, eten superfoods, gaan hardlopen, mediteren en doen aan yoga. Alles lijkt superbewust, alleen alcohol neemt een bijzondere plaats in. Dat is toch een tegenstrijdigheid.
Het is bewezen dat alcohol een zenuwgif is en ik ben ervan overtuigd - na 1,5 jaar onthouding - dat het geen briljant wellness-idee is om ethanol in je lichaam te gieten. Maar dat kan en moet iedereen voor zichzelf beslissen.
Wat is er zonder alcohol het meest ingrijpend veranderd?
Het respect voor mezelf. Als je alles nuchter doorstaat, als alle gevoelens voor 1000 procent aanwezig zijn, de goede en de lelijke, en je niets meer zomaar kunt wegdrukken, kom je jezelf heel goed op het spoor. Je ziet alles superduidelijk en ongefilterd, je kijkt naar de wereld, ook naar je vrienden, met andere ogen. Dat was in het begin erg moeilijk voor mij, want als mens wil je erbij horen. Maar je hoort er automatisch niet meer helemaal bij als je met water proost. Als iedereen wijn heeft gedronken, is de frequentie heel anders dan die van jou. Ik heb geen spijt van deze beslissing. Het is alleen anders: ik dans niet meer op muziek die ik niet leuk vind, ga niet met mannen naar bed die ik niet echt geweldig vind en zeg niets wat ik de volgende ochtend betreur.
Trefwoord erbij horen: is je vriendenkring veranderd? Word je misschien door sommigen niet meer uitgenodigd en zo ja - doet dat geen pijn?
Ja, zeker. Maar niemand zegt het je direct. Gelukkig heb ik geen grote vriendenkring en blijven mijn beste vrienden mijn beste vrienden.
Je boek heeft al een kleine golf veroorzaakt, het onderwerp alcohol lijkt iedereen behoorlijk bezig te houden?!
Helemaal. Zo'n zelfexperiment wordt ook getolereerd, zolang het een bepaalde periode niet overschrijdt. Net als bij detoxen, vasten of zwangerschap. Maar als het een houding wordt, word je verdacht gemaakt. Waarom drinkt ze niet meer, ze moet toch wel een probleem hebben! Er zijn mensen die mij als projectiescherm gebruiken en dan ongevraagd over zichzelf beginnen te vertellen waarom zij drinken, waarom het voor hen helemaal geen probleem is dat ze elke avond een glas wijn drinken... Ik veroordeel niet en probeer niemand te bekeren. Anderen willen mij juist een alcoholprobleem aanpraten – zelfs degenen die mij helemaal niet kennen – en oordelen wel degelijk.
Ik bevraag mezelf nu af en toe al of ik vandaag echt zin heb in een glas. Ik ga er veel gevoeliger mee om en heb zelf ervaren hoe alcohol het daggevoel versterkt en andere gevoelens kan triggeren.
Maar dat is toch juist goed, als je jezelf bevraagt waarom je iets doet.
Maar waarom meteen zo extreem? Hoe kwam het dat je van de ene op de andere dag zo rigoureus stopte of begon?
Het moment van stoppen was weliswaar impulsief gekozen, de beslissing daarvoor was echter al lang daarvoor genomen. Het was in mij gerijpt.
Zijn er dieptepunten geweest, momenten waarop je wilde opgeven?
Nee, maar natuurlijk waren er trieste momenten: Oud en Nieuw alleen bij het raam staand, de angst om door vrienden buitengesloten te worden, niet meer sexy, niet meer grappig, niet meer dit, niet meer dat te zijn. We overleven alles, maar aan de andere kant: als je nee zegt tegen de automatisme alcohol (en het is automatisch, want op elke hoek en bij elk evenement wordt je een drankje aangeboden), dan zeg je tegelijkertijd ja tegen veel andere dingen in het leven.
Je boek is in principe een verlengstuk van je column. Daar dronk je ook nog. Was je bang dat je boek saai zou zijn als het nuchter geschreven was?
Ik ben niet Charles Bukowski, maar natuurlijk had ik twijfels of wat ik meemaak nog extreem genoeg of interessant genoeg is om over te schrijven. Of het nog sarcastisch, ironisch, scherp genoeg is. Natuurlijk luistert iedereen graag naar verhalen over een crash (bijvoorbeeld met een hoteldirecteur). Wie leest er nu graag voortdurend verhalen over sporten en water drinken? Maar gelukkig is er nog heel veel daartussen en hoef je niet altijd drama te beleven om goed te kunnen schrijven. Het is vooral een innerlijk proces, je leert jezelf weer helemaal opnieuw kennen. Het herinnert me eraan hoe ik was als tiener, voordat ik mijn eerste roes had. Dat heeft iets heel rauws en kwetsbaars, en is soms ook ongemakkelijk als je naar feestjes gaat waar iedereen dronken is en zo lichtvoetig lijkt.
Welke andere functie heeft alcohol nog?
Je merkt vooral wat het voor functie heeft als je het niet meer hebt. Niet de "Dry January" of een beetje salonfähig detox – maar wanneer je besluit het uit je leven te verbannen.
Wat was de meest positieve ervaring?
Lichamelijk: de super slaap, meer energie, fit zijn, en ik hou ervan nuchter thuis te komen en altijd uitstekend voor mezelf te kunnen zorgen. Dat raakt zoveel facetten. Het bepaalt met wie en waar we ons op inlaten. Vooral ook met welke mannen. Ik merk dat ik niet meer val op de types die ik vroeger misschien wel leuk vond.
Is er iets wat je mist? De smaak van rode wijn?
Natuurlijk mis ik soms even het dempende, warme gevoel dat een zware rode wijn belooft. Maar het effect mis ik helemaal niet. Het gevoel van verdoofd zijn, dat vind ik sowieso eng. Wat ik wel mis is het concept alcohol. Dat zal waarschijnlijk altijd zo blijven.
Wat bedoel je daarmee?
Nou ja, als ik op Instagram coole vrouwen met champagneglazen zie of zo, denk ik wel: ach, verdomme! Maar ik weet dat het iets aangeleerds is. Het is alsof je een Romy Schneider-film kijkt en verlangt naar roes en zelfverkwisting, terwijl we allemaal weten dat Romy een ernstig alcoholprobleem had. We romantiseren het en denken dat we ook cooler zijn als we een glas rode wijn in onze hand hebben. In werkelijkheid is dat grote onzin.
Je had jezelf maar één jaar gegeven, nu heb je verlengd. Waarom?
Ja, het was bedoeld om het alleen vol te houden zolang ik het boek schreef. Aan het einde van het boek probeer ik het even, nip een paar keer van een glas wijn of bier. Maar na heel korte tijd wist ik dat ik geen alcohol in mijn leven wil of nodig heb.
Wil je nooit meer alcohol drinken? Of is het zoals toen je stopte, dat je op een gegeven moment weer begint?
Natuurlijk kan ik altijd een glas drinken en houd ik die optie open. Maar tot nu toe was het verlangen nooit zo groot dat het de moeite waard was.
Is het niet irritant als je er steeds op wordt aangesproken dat je helemaal niets meer drinkt?
Ja, soms drink ik ook water uit wijnglazen zodat niemand het vraagt. Maar ondertussen worden de vragen minder. Het is voor mij belangrijk dat ik niemand wil bekeren.
Schrijven is voor jou zelftherapie. Is deze stap, niet drinken, het uiterste – of beter gezegd – de laatste fase van de therapie, ben je daarmee nu uitgetherapieerd?
Ik laat mensen meedelen in mijn falen, maar ook in mijn successen. Therapie zou ik het niet noemen, maar ja, het helpt mij ook om dingen te ordenen, te plaatsen en uiteindelijk misschien iets beter te begrijpen. Maar ik denk al na over mijn volgende boek en zal zolang ik leef altijd iets te vertellen hebben.
Je hebt, naast veel andere ervaringen, ook je scheiding in je columns verwerkt. Zou je nu zeggen dat je alleen door pijn echt kunt groeien?
Ik geloof dat als er een scheur door je leven gaat, en er zijn veel brutalere dan een scheiding, je jezelf leert kennen. Tenzij je middelen hebt (en die hebben we allemaal) die helpen om aan de pijn te ontsnappen. Of het nu overmatig shoppen, seks of eten is. Iedereen heeft andere uitlaatkleppen.
Compensatie is als een pleister – niemand kan zichzelf 24/7 verdragen. Wat is jouw uitlaatklep – jouw afleiding?
Natuurlijk, daar is ook nog wel iets. Vintage mode bijvoorbeeld: zoeken naar dingen die niet iedereen heeft. Dat is ook een soort verslaving. Gelukkig word ik dan weer wakker en vraag ik me af, wat doe je hier eigenlijk, drie uur achter de computer zitten op eBay Kleinanzeigen en zoeken naar een of andere Yves Saint Laurent riem uit de Russian Collection van 1976, hoe belachelijk is dat?
Geen alcohol drinken, gezond leven, een goed mens zijn, valt dat niet allemaal onder de dwang tot zelfoptimalisatie?
Misschien is het juist andersom: als ik eigenlijk verlegen ben en alcohol gebruik om dat te verbergen, optimaliseer ik mezelf voor de maatschappij. Of ik ben verdrietig en drink iets zodat ik dat niet meer ben, want verdrietige mensen worden niet graag op feestjes gezien. Dat is eigenlijk een vorm van optimalisatie om überhaupt maatschappelijk acceptabel te zijn. Ik optimaliseer mezelf niet meer. Wat je ziet, is wat je krijgt. Van binnen en van buiten. En als ik neerslachtig ben, drink ik ook geen glaasje prosecco of een wijntje om dat te verbergen, maar blijf ik lekker thuis, maak ik thee en kijk ik Netflix. It’s a choice.
Wat is er lichamelijk bij jou veranderd?
Ook al is bewezen dat alcohol collageen afbreekt, ik zie er niet jonger uit sinds ik niets meer drink. Ik ben 49 jaar oud en zie er precies zo uit. Ook ben ik niet afgevallen, ik was altijd al zo. In plaats van kraaienpootjes, voorhoofdsrimpels en calorieën tellen, raad ik aan: Count your blessings.
